Harf harf hukuk
İ harfiyle başlayan hukuk terimleri
201 terim ve kaynaklarıyla açıklamaları.
Îrâd
Gelir; gelir getiren yapı; söyleme, getirme
İade
Geri verme; geri çevirme; eski duruma getirme
iade-i mahkeme
Mahkeme tarafından verilerek kesinleşen bir hükümle ilgili olarak, Ceza Muhakemesi Kanunu'nda belirlenen hallerde (CMK md.311) hükümlü lehine veya…
İade-i Muhakeme
Muhakemenin iadesi.
iaşe
yedirip , icirme , besleme bakma
İbate
Bir yerde barındırma
ibka
kalmış, bırakılmış
İbra
Bir kimsenin zimmetini haktan beri kılmaktır ki, iki kısımdır : biri ibra-i iskat, diğeri ibra-i istifadır.
ibraname
İki taraf arasında herhangi bir alacak ya da verecek olmadığını ve tarafların bu konuda hak talep etmediğini gösteren belge Aklama belgesi
İbraz
Ticari senetler muamelelerinde senedi, hamilin muhataba veya borçluya göstererek kabulünü veya tediyesini istemesine denir.
icap
öneri, teklif İnşayı tasarruf için iptida söylenilen sözdür ki tasarruf onunla ispat olunur.
İcar
Kira
icazet
Müsaade, ruhsat, mümeyyiz küçüklerin kendiliklerinden yaptıkları borçlandırıcı işlemleri velî veya vasîlerince sonradan verilen izin, müsaade.
icbar
Zorlama, zorunda bırakma, zorla bir işi yaptırma. Zorlama
icmal
özet
İcmâl
Özet, kısaltma, yorum
İcra
Bir mahkemenin ilamının veya idari bir kararın hükmünün yerne getirmek demektir.
İcra Vekilleri Heyeti
Bakanlar Kurulu
İctima
Toplantı, toplanmak, biraraya gelmek
İçtihat
Herhangi bir hukuki mesele hakkında hukuk alimlerinin fikir ve mütalâalarıdır.
İçtima
Toplanma,bir araya gelme, toplantı
İçtimai
Toplumsal
iddet müddeti
Bekleme süresi. Türk Medeni Kanunu'na göre boşanan kadının tekrar evlenmesi için beklemesi gereken üç yüz günlük süre.
iddet - iddet müddeti
Türk Medeni Kanunu'na göre boşanan kadının tekrar evlenmesi için beklemesi gereken üç yüz günlük süre.
İddia
İleri sürülerek savunulan düşünce, sav.
iddianame
Ceza yargılamasında, hazırlık soruşturmasının kamu davasının açılması için yeterli düzeye eriştiğinin anlaşılması üzerine savcının dava açtığını…
ide
Düşünce, fikir.
İfa
Yerine getirme
İfa Etmek
Yapmış olmak, yerine getirmek
İfrat
Herhangi bir konuda aşırı gitme, aşırılık
İfraz
Ayırmak, tefrik etmek.
İfsat
Karışıklık, düzeni bozma
İfşa
Açığa çıkarma, açığa vurma.
ifşa etmek
Afişe etmek , ortaya çıkarmak, ilan etmek , yaymak...
iftikar
Yoksulluğunu, fakirliğini açığa vurmak
iftira
bir kimseye gerçek olmayan, olumsuz bir durumu, bir suçu, amaçlı olarak, bilerek yükleme
iğfal etmek
Aldatmak, kandırmak, baştan çıkarmak
iğfal kabiliyeti
aldatma,kandırma yeteneği
İhraz
Kazanmak, elde etmek.
İhsas-ı Rey
1- Tarafını belli etmek 2- Hakimin devam etmekte olan davaya ilişkin görüşünü ( kararını ) belli ederek davanın seyrini etkilemesidir.
İhsas.
Kapalıca anlatım, hissettiriş.
İhtar
Uyarı, uyarma, bir şeyi birine anımsatma
İhtarname
Bir kişinin ya da kurumun hukuki boyutu olan durumlar için kanunlara, sözleşmelere ya da gelenek ve göreneklere dayanarak ilgili tarafa yazılı olarak…
İhticaca Salih Olmak
Yazılı bir belegenin delil olabilme gücüne sahip olması.
İhtilaf
Anlaşmazlık, çekişme. Aykırılık. Söz, tutum, durum ve davranışlarda birbirine aykırı ve muhalif olma. Çelişki.
ihtilâs
Nitelikli zimmet anlamına gelmekte olup zimmetin hile ya da aldatıcı bir yöntem ile gerçekleştirildiği durumlardır
İhtilat
Katılma, başkalarıyla ilişkilerde bulunma, haberdar yaşam.
İhtira
Bilimsel buluşlar üzerindeki haklar
İhtirazi Kayıt
Muayyen hakları kullanmak hususunda serbestisini muhafaza etmek isteyen tarafın bu hususta vaki beyanıdır. Taraflardan birinin sözleşmelerin ya da…
ihtisaren
Kısaca, özet halinde
İhtisas
Uzmanlık, uzmanlaşma.
İhtiva
İçine alma, içinde bulundurma, içerme
ihtiyari
İsteğe bağlı, seçmeli olan
İhtiyati Haciz
Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir borcun alacaklısının, borçlunun elinde veya üçüncü şahısta olan menkul ve gayrimenkul mallarını ve…
ihtizaz
Titreşme, titreşim.
ihya
Yeniden canlandırma, çok iyi duruma getirme,geliştirme, güçlendirme.
İhzar
Hazır bulundurma, hazır hale getirme. Duruşmalarda hâkim önünde hazır bulundurma.
İka
Yapma, etme.
İkale
Bir hukuki muamelenin vücut verdiği bir vaziyeti, ikinci bir hukuki muamele ile eski haline getirmek demektir. İbraname bir borcun sona ermesi anlamına…
ikale sözleşmesi
Bozma sözleşmesi, işçi ve işveren arasında iş sözleşmesinin karşılıklı anlaşma ile sona erdirilmesi İşçi ve işverenin aralarında karşılıklı olarak…
İkametgâh
Mesken, konut, ikâmet edilen yer. Bir kimsenin yerleşmek niyetiyle oturduğu yer. Herkesin bir tek ikâmetgâhı vardır. Tüzelkişilerin bazen birden çok…
İka etmek
genetik olarak insan ırkının ıslahı bilimiYapmak,etmek,oluşturmak.
İKBAL
Yüksek bir makama ya da iyi bir duruma erişme
İkmal
Eksik malzemenin tamamlanması,temin edilmesi.
İkmalen Vergi Tarhı
İkmalen vergi tarhı, her ne şekilde olursa olsun bir vergi tarh edildikten sonra bu vergiye müteallik olarak meydana çıkan ve defter, kayıt ve…
ikrah
Korkutma, tiksinme, iğrenme Korkutma Bir kimseyi yapmak istediği şeyi yapmamaya, yapmamak istediği şeyi yapmaya korkutarak zorlamak
İkrar
Aleyhine hukuki neticeler husule getirebilen maddi veya hukuki bir vakıanın doğruluğunu tasdiktir.
ikraz
Borç verme ;ödünç verme.
İkrazat
Borç verme, Borçlar.
iktibas
1.Ödünç alma. Alıntı. 2.Yabancı hukukun tamamen ya da bazı kanunlarının olduğu gibi veya değiştirilerek kabulüdür. Benimsenen hukukun, benimseyen ülke…
İktifa
Yetinme
iktiham
(Bir zorluğu) giderme, kaldırma, yenme; (olumsuz bir duruma) dayanma, katlanma
İktisap
Bir şeyin mülkiyetini elde etmek demektir.
İktisat Vekâleti
Ekonomi Bakanlığı
İktizâ
Gerek;lüzüm.
İlam
Bir davanın mahkemece nasıl bir hükme bağlandığını gösteren resmi vesikalar; kararı bildiren belge.
İLAMAT
Bir davanın mahkemece nasıl bir hükme bağlandığını gösteren resmi vesikalar.
ilânihaye
Sonsuza değin, sonsuza kadar
ilanihaye
Sonsuza kadar.
İlga
Kanun, tüzük veya yönetmeliklerin yeni bir kanun, tüzük veya yönetmelikle yürürlükten kaldırılmasıdır.
ilhak
Kendine bağlama, kendine takma
İlliyet bağı
Nedensellik bağı; bir neden ile ortaya çıkan sonuç arasındaki ilişki.
illiyet rabıtası
nedensellik bağı
İLMÜHABER
Birinin yer,hal,medeni durum vb şeylerini gösteren resmi belge. Bir şeyin teslim alındığını gösteren belge,alındı kağıdı
İltibas
Karistirilma; benzeşim; karışıklık.
İltica
sığınma
İltihak
Başka devletler tarafından imza edilmiş bulunan bir muahedeye iştirak etmek isteyen diğer bir devletin müracaat ettiği hukuki muameleye denir.
iltimas
Kayırma, ayrıcalık gösterme
iltisak
Kavuşma, bitişme, birleşme, bağlantı Kavuşma, birleşme, bitişme. Kavuşma, bitişme, birleşme
İlzam
Bir şeyi lazım kılmak.
imhal
Mühlet verilmesi,süre verilmesi, erteleme. Mühlet vermek
imhal etmek
Mehil vermek, Süre vermek, Sonraya bırakmak
İmtiyaz
Farklılık, ayrıcalık. Başkalarına tanınmayan özel, kişisel hak veya şart, ayrıcalık
İmza
Kendi ismini veya kendine ait bir işareti, kendisinin kabullenerek yazması.
indelhace
İhtiyaca binaen, ihtiyaca göre
infaz
Bir kararı, bir yargıyı yerine getirme, uygulama, yürütüm. Yargı sonunda verilen kararın uygulanması Gereğini yapma;yerine getirme; icra etme
İnfial uyandırmak
Kızgınlığa yol açmak, öfke yaratmak
İnfisah
Akdin kendiliğinden ortadan kalkmasıdır.
İnha
Birini resmi bir göreve atamaya ya da bir üst aşamaya getirmeye ilişkin, ilgili makama yazılmış öneri yazısı.
İnhisar
Tekel
inhisari
Kendi başına, tekelli
İnikad
Akdin kuruluşunu ve hukukî varlık kazanmasını ifade eden İslâm hukuku terimi
İnkılâp
Devlet eliyle memleketin içtimai hayatının ve müesseselerinin makul ve ölçülü metotlar ile köklü bir surette yenileştirilmesi.
insicam
bir düzeye gitme; düzgün söz; düzgünlük; tutarlılık
İnsiyak
İçgüdü
İntaç
Sona erdirme, bitirme
İntibak
Bir durum ya da çevreye uyma, uyum; uyarlama, uyarlanma. Bir duruma, bir ortama ya da çevreye uyma, alışma.
İntifak Hakkı
Bir eşyayı sadece kullanma ve ondan yararlanma yetkisi sağlayan ayni haktır.
İntifa hakkı
Başkasına ait bir maldan yararlanma, başkasına ait bir malı kullanma hakkı. Başkasına ait taşınır ya da taşınmaz bir mal, bir hak ya da belirli bir mal…
İntihab
Seçme,seçilme,seçim.
intihal
Aşırma, bilgi hırsızlığı Aşırma (hırsızlık), başkasına ait düşünce, görüş, bilimsel eser, yazı ve dizelerin, kaynak gösterilmeden kendisine aitmiş gibi…
İntişar etmek
Yayılmak, çıkmak, yayımlanmak.
intizam
Düzenli, düzgün olma.Düzen, çekidüzen
İntizar
Bekleme, gözleme
iptida
Başlangıç, ilk
İptidai itiraz
Ilk itiraz
iradi
1.Dışsal bir zorlama olmaksızın, kişilerin iradeleri sonucu olarak ortaya çıkan 2.İradeli, istençli 3.(Osmanlı Dönemi) iradeden gelmiş. Konulmuş,…
İrad Senedi
Bir alacak nedeniyle üzerinde gayrimenkul mükellefiyeti kurulan bir taşınmazın değerinin, taşınmazdan ödenmesi gerekli bir para borcu biçiminde…
İrtifak
Mevcut bir mal üzerinde kullanma hakkı.
İrtihal
Göçme, ölme
İrtihan
Rehin olarak alma, alınma.
irtikâb
Bekleme, gözleme. Bir işe girişmek
irtikâp
Kötü iş yapma, kötülük etme. Yalan söyleme, hile yapma.
irtikap
menfaat sağlama Kötü iş yapma, kötülük etme Yiyicilik. Yalan söyleme, hile yapma.
islah
Taraflardan birisinin davada yapmış olduğu bir usul işlemini kısmen veya tamamen düzeltmesidir.
İsnad
Bir şeyi veya bir işi, birisi için yaptı diyebilme, bir şeye dayandırma, yükleme.
isnat
Bir düşünceyi, bir konuyu bir kişi veya sebebe dayandırma, yükleme, atfetme Bir düşünceyi, bir konuyu bir kişi veya sebebe dayandırma, yükleme,…
isticvab
Bir tarafın kendi aleyhine olan belli bir veya birkaç vakıa hakkında mahkeme/hakim tarafından sorguya çekilmesi (dinlenmesi) demektir.
İsticvap
Sorguya çekme.
isticvap name
Yapılan sorgulamanın yazıldığı kağıt
istida
1.Dilekçe, arzuhâl. 2.Emanet bırakma , himaye talep etme.
istifham
Soru;
İstihkak
Kazanılan şey, hakedilen.
İstihkak davası
Taşınır veya taşınmaz bir mal üzerinde mülkiyet veya diğer bir ayni hak iddiasında bulunmayı konu alan dava.
İstihlaf
Mirasçı murisin haklarını ve borçlarını istihlaf eder. ( ardıl (halef) olma. )
istihlak
Tüketim
İstihsal
Üretim; üretme; elde etme
istihza
alay, ironi
İstikak
İspat davası
İstikraz
Ödünç alma, borç alma.
istikşaf
Araştırma Aslını anlamaya çalışma, keşfe çalışma, keşif çalışması yapma
İstikşafi
Keşif, tanıma amaçlı görüşme
İstiktab
Söyleyip yazdırma, yazısını kontrol etmek için bir kimseye bir kaç satır yazı yazdırma.
İstiktap
tarafı sorguya çeken yargıcın yeteri kadar ikna olmaması durumunda,senedi imza ettiği iddia olunan tarafa yazı yazdırması,imza attırması; yargıç,…
İstima
Davada dinleme,yargıcın duruşmada iki taraf veya vekillerinin sözlü olarak ileri sürdükleri sav ve savunmaları ile tanık ve bilirkişinin beyanlarını…
istimlak
Kamulaştırma,
İstimlâk
Kamulaştırma; kamu kurum ve kuruluşlarınca kamu yararı kararına dayanılarak özel mülkiyete konu taşınmazların bedeli peşin ödenerek alınması
İstimrar
Sürüp gitme, süreklilik.
İstimval
Devletin,olağanüstü durumlarda ilgililerin rızası olmasa bile yasa gereğince ve değer pahası karşılığında kişilerin elindeki mallara el koyması
istinabe
Davanın görülmekte olduğu mahkemeye gönderilmek üzere başka bir yerde bulunan bir tanığın, tanığın bulnduğu yerde ki mahkeme tarafından ifadesinin…
istinaden
(bir görüşe, gerekçeye) dayanarak, güvenerek, dayanılarak, dayandırarak. Bir görüşe, bir düşünceye dayanarak, güvenerek. Bir görüşe, gerekçeye…
İstinaf
İstinaf, ilk derece mahkemesinin kararının bir üst derecedeki mahkeme tarafından incelenmesini sağlayan kanun yoludur. Adli yargıda bu incelemeyi bölge…
İstinaf Kanun Yolu
İstinaf kanun yolu, ilk derece mahkemesi ile temyiz incelemesi arasında, ikinci derece bir denetim mekanizması ve kanun yoludur.
İstinaf Mahkemesi
İstinaf, Arapça kökenli bir kelime olup,İstinaf Mahkemesi Yargıtay ile ilk derece mahkemeleri arasında olan yargısal denetimin adıdır.
İstinkaf
Sakınmak
İstirdad
bir şeyi sahibine iade etmek ve geri ödemek
İstirdat
Geri almak.
İstisna
Ayrı tutma; kural dışı sayma.
İstisna Akdi
Yüklenicinin (müteahhidin), ücret karşılığında, iş sahibi için eser ortaya çıkarmayı borçlandığı sözleşme; eser sözleşmesi.
İstişare
Danışma
istişare etmek
Danışmak
istivcap
Bir tarafın kendi aleyhine olan belli bir vakıa hakkında mahkeme tarafından dinlenmesi anlamına gelmekte olup, davanın aydınlatılmasına katkıda bulunan…
İstizag
Herhangi bir konuda açıklayıcı bilgi isteme, bir sorunun açıklanmasını isteme.
İstizah
Açıklama istemek Herhangi bir durumla, sorunla ilgili olarak açıklayıcı bilgiler isteme. 1.Herhangi bir durumla, sorunla ilgili olarak açıklayıcı…
istizan
bir şeyi yapmak için izin alma, izin isteme, yetki isteme
İşar
Yazı ile bildirme.Yazı ile haber vermek. Anlatmak, bildirmek.
işbu
Bu, özellikle bu, tam olarak bu. Bu, özellikle bu.
İşkal
Güçleştirme,zorlaştırma, çetinleştirme,müşkilleştirme
işmam
Hafif olarak duyurmak, koklatmak. Hissettirmek
İştibah
Şüphelenme,şüphe,kuşkulanma:kuşku
İştira
(iştirâ) - alım hakkı; satın alma hakkı; hak sahibine istediği zamanda bir şeyin malikinden, o şeyin mülkiyetinin kendisine kararlaştırılan bedel…
İştirak
Ortaklık, ortak olma, paydaşlık.
İştirak halinde mülkiyet
Kanundan veya sözleşmeden ötürü birbirlerine ortaklık bağı ile bağlı bulunan kimselerin, bu ortaklıkları nedeniyle bir malın mülkiyetine elbirliğiyle…
İştirak Nafakası
Velayeti kendisine verilmeyen eş aleyhine, ergin olmayan çocuk lehine herhangi bir talep olmaksızın da hâkim tarafından hükmedilen nafaka türüdür. Bu…
İş'ar
Yazı ile haber vermek. Anlatmak, bildirmek.
İta Amiri
Satın alımlarda ihale ve ödeme onayı için imza yetkisine haiz kamu görevlisi Ödemeye yetkili görevli
İtfa
Ödeme
itham
Suçlama, Suçlu görme.
İtidal
Ölçülülük; aşırı olmama; orta olma; ılımlılık
İtikaf
Bir yere çekilip ibadet etmek.
İtiyadi
Tekrarlanan, Alışkanlık haline gelen
İtiyadi suçlu
kasıtlı bir suçun temel şeklini ya da daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekillerini bir yıl içinde ve farklı zamanlarda ikiden fazla…
itiyat
Alışkanlık, Huy
İTİZAR
Kusurunu beyan edip af dileme
İtlaf
Öldürerek ortadan kaldırma, yok etme, öldürme
ittiham
Suç altında bulunmak, Suçlamak. Töhmet altında olmak, Suçlandırmak.
ittihaz
kabullenmek
ittihaz etmek
Saymak, tutmak, ... olarak görmek.
İttisâl
bitişme; kavuşma; yakınlık. "
İvazlı İktisap
Bir malın mülkiyetinin veya bir menkul değerin, bir kişiden bir başka kişiye, karşılığında herhangi bir bedel (ivaz) sağlanmadan veya öngörülmeden,…
İvazsız akit
tek tarafa borç yükleyen sözleşme
İvazsız tasarruf
Herhangi bir karşılık alınmadan yapılan bir hukuki işlemlerdir. Borçlu tarafın herhangi bir kazanımı olmadan alacağından feragat etmesini, miras…
ivedi
Acele , çabucak... Acele
İyi niyetli 3. kişi
Bir hakkın kazanılmasında iyi niyeti hukuk düzeni tarafından korunan kişidir
izahtan vareste
Açıklanmaya gerek olmayan, apaçık ortada olan.
İzale
Giderme, sona erdirme
İzale i Şüyu
Ortaklığın giderilmesi davası
izale'i şüyu
herhangi bir ortak malın ortaklar arasında paylaşılamaması sonucunda mahkeme yolu ile satılması ve paylaşılmasıdır. Paydaşlığın giderilmesi de denilebilir.
İzale-i şuyu
Ortaklığın giderilmesi,ortaklığa son verme
İzdivac
Evlenme
İzinsiz defin
Ölen kimsenin yasa dışı gömülmesi işlemi. İlgili yer Mezarlıklar Müdürlüğünde kayıt yapılmadan ve yine bu kurumdan izin alınmadan yapılan defin işlemidir.